Gmina żydowska w Kraśniku posiadała kilka cmentarzy. Najstarszy z nich powstał w XVI wieku przy ul. Podwalnej i funkcjonował do XVII wieku. Dziś nie ma po nim śladu, jego teren został zabudowany. Kolejna nekropolia została założona w drugiej połowie XVII wieku przy obecnej ul. Strażackiej. Niespełna dwieście lat później - w związku z wydanym przez miast poleceniem przenoszenia miejsc pochówku poza teren zabudowany - powstał tzw. "nowy cmentarz żydowski" przy ul. Góry.
Podczas II wojny światowej naziści zniszczyli cmentarze żydowskie Kraśnika. Podobnie jak w innych miejscowościach, także i tu nagrobki wykorzystano do utwardzania ulic i prac budowlanych. Do dziś wiele macew znajduje się w różnych punktach miasta.
Teren cmentarza żydowskiego przy ul. Strażackiej (foto: Jacques Lahitte -www.shabbat-goy.com)
Do chwili obecnej przetrwał - niestety, w formie szczątkowej - cmentarz przy ul. Szewskiej w dzielnicy Góry. Na jego terenie można odnaleźć dziesiątki potłuczonych macew. W czasach Holocaustu na cmentarzu rozstrzelano kilkaset osób. Po wojnie przeniesiono tu szczątki Żydów, ekshumowane ze zbiorowych mogił w okolicach Kraśnika i postawiono pomnik, poświęcony pamięci ofiar z lat Zagłady.
Pomnik na cmentarzu żydowskim w Kraśniku (zdjęcie:
Jacek Kocoń)
Stan zachowania nekropolii jest przygnębiający. Zbigniew Wichrowski z Muzeum Regionalnego w Kraśniku w wypowiedzi udzielonej redaktorowi "Gazety Powiatowej Głos" tak opisuje powojenne losy kraśnickiego beit-kwarot: "Kirkut był w miarę zadbany do lat siedemdziesiątych, kiedy to miał swojego dozorcę, dbano o jego wygląd, koszono trawę. Opiekowała się nim gmina wiejska Kraśnik. Niestety w latach dziewięćdziesiątych poszedł w całkiem zapomnienie". Część odzyskanych macew z cmentarzy żydowskich Kraśnika przechowywanych jest w budynku tzw. "małej synagogi" przy ul. Bożniczej.
Cmentarz żydowski w Kraśniku w obiektywie Piotra Epegeiro
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Kraśnika i ich nekropoliach.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają te cmentarze z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji