Kliknij, aby doda stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas
MIKO紟      

Cmentarz 篡dowski w Miko這wie znajduje si na rozleg造m wzniesieniu, w rozwidleniu ulic Starej Drogi i 皋rskiej. Zajmuje obszar oko這 1 hektara. Wiadomo, 瞠 w 1828 r. powierzchni dzia趾i cmentarnej zwi瘯szono. Dok豉dna data za這瞠nia nekropolii nie jest znana. Marcin Wodzi雟ki podczas prac badawczych odnalaz we wschodniej cz窷ci cmentarza zesp馧 macew pochodz帷ych z pierwszej po這wy XVIII w. Najstarszy zidentyfikowany nagrobek upami皻nia Chaima syna Judy Lejba, zmar貫go 1 marca 1726 r. Na jego macewie wyryto hebrajsk inskrypcj o tre軼i: "Pomnik ten dla znakomitszego od z這ta i szczerego z這ta. M捫 prawy, ja郾iej帷y zosta wywy窺zony, strawa jego by豉 wspania豉 dla w璠rowc闚 w dzie i w nocy, oto ten pan Chaim syn pana Judy Lejba b這gos豉wionej pami璚i. Jego czysta dusza wysz豉 w sobot 28 adar riszon roku 486 wed逝g rachunku i od stworzenia. Niech dusza jego b璠zie w w瞛e趾u 篡cia zwi您ana". Na przestrzeni dziej闚 chowano tu wyznawc闚 judaizmu z Miko這wa oraz innych okolicznych skupisk 篡dowskich, w tym tak瞠 z Pszczyny i 皋r. Przed wojn przy wej軼iu znajdowa si dom przedpogrzebowy, a ca造 teren otoczony by ceglano-kamiennym murem.

Cmentarz przetrwa drug wojn 鈍iatow w stanie niemal nienaruszonym, w ostatnim roku Zag豉dy sta si 鈍iadkiem tragicznych wydarze. W styczniu 1945 r. przez Miko堯w przechodzi "marsz 鄉ierci" wi篥ni闚 z KL Auschwitz-Birkenau. Na miko這wskiej nekropolii pochowano oko這 160 z nich, kt鏎zy zmarli z wycie鎍zenia lub zostali dobici przez eskortuj帷ych ich Niemc闚. Wkr鏒ce potem pod wschodni 軼ian muru cmentarnego Niemcy wykonali egzekucj na 14 wi篥niach - cz這nkach ruch oporu, przywiezionych ci篹ar闚k najprawdopodobniej z katowickiego wi瞛ienia. Ich zw這ki le瘸造 pomi璠zy macewami przez kilka dni, nim zosta造 pochowane. Obie tragedie upami皻nia pomnik, ods這ni皻y na skraju cmentarza.

W latach PRL cmentarz nie odzyska swej funkcji, zosta zamkni皻y dla poch闚k闚 i zacz掖 niszcze. P造ty nagrobne kradziono, wiele macew zosta這 przewr鏂onych i po豉manych. Pragn帷y zachowa anonimowo嗆 jeden z by造ch mieszka鎍闚 Miko這wa tak opisuje losy nekropolii: "Ca造 teren cmentarza by bardzo zaniedbany, a mo瞠 raczej kompletnie zapomniany. Jeszcze kilka lat po wojnie by這 tam wiele nagrobk闚 z prawdopodobnie bardzo drogich kamieni, kt鏎e z biegiem lat "znika造". W pobli簑 by dobrze prosperuj帷y zak豉d kamieniarski i tajemnic poliszynela by這 gdzie "zaopatruje si" w materia. W latach sze嗆dziesi徠ych zosta造 ju tylko nagrobki z piaskowca. Fragment cmentarza by wydzielony i umieszczona by豉 tam mogi豉 wi篥ni闚 z O鈍i璚imia, kt鏎zy zmarli w czasie ewakuacji obozu w styczniu 1945. Ta cz窷 by豉 zadbana i pami皻am jako harcerze mieli鄉y obowi您ek porz康kowania i sk豉dania kwiat闚 w tym miejscu. W domu grabarza, a raczej kom鏎ce przez lata mieszka豉 wielodzietna rodzina B. Ojciec rodziny by Cyganem i kilka razy zje盥瘸造 si tam cale tabuny, tradycyjne wozy i setki ludzi obchodz帷 przez kilka dni jakie uroczysto軼i (wesela?). Nas jako dzieci nic nie mog這 powstrzyma, 瞠by tam zajrze, byli鄉y zawsze ch皻nie przyjmowani, cz瘰towani pieczenia z ogniska, chocia po plecach zawsze przechodzi造 dreszcze, bo nie rozumieli鄉y j瞛yka i zawsze zdawali鄉y sobie spraw, 瞠 to wszystko dzieje si na cmentarzu".

macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie Miko堯w - kirkut nagrobek na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie Miko堯w - cmentarz 篡dowski
foto: Maciej 妃ieszny foto: Maciej 妃ieszny foto: Maciej 妃ieszny foto: Maciej 妃ieszny
Miko堯w - macewa kirkut w Miko這wie cmentarz 篡dowski w Miko這wie
foto: Maciej 妃ieszny foto: Maciej 妃ieszny foto: Maciej 妃ieszny foto: Maciej 妃ieszny

W 1973 r. nekropolia miko這wska zosta豉 wpisana przez Wojew鏚zkiego Konserwatora Zabytk闚 w Katowicach do rejestru zabytk闚. W 1982 r. ostatecznie rozebrano rozgrabiony ju w du瞠j mierze kamienny mur. Obrazu zniszczenia dope軟i造 kwa郾e deszcze, kt鏎e zaszkodzi造 przede wszystkim nowszym macewom. W 1988 r. cmentarz zosta uporz康kowany i otoczony metalowym ogrodzeniem.

Do dzi zachowa這 si nie mniej ni kilkaset nagrobk闚. Ich najwi瘯sza koncentracja wyst瘼uje w centralnej cz窷ci, na szczycie wzniesienia. Miejsca przechowywania klucza do furtki nie uda這 si ustali. Wej軼ie na cmentarz jest mo磧iwe przez zniszczone prz瘰豉 ogrodzenia.

Warto doda, 瞠 w materia豉ch archiwalnych pojawiaj si informacje o jeszcze jednym cmentarzu 篡dowskim, kt鏎y funkcjonowa "po prawej stronie drogi do Tych闚, niedaleko cegielni Jakubowicza". Dowodem na jego istnienie ma by archiwalna fotografia ze zbior闚 Archiwum Pa雟twowego w Katowicach oraz wspomnienia starszych mieszka鎍闚 Miko這wa. Ostatnie 郵ady tego cmentarza mia造 ulec zatarciu w latach siedemdziesi徠ych XX wieku, podczas budowy Osiedla S這wackiego.

tekst: K. Bielawski & M. Fr帷kowiak
Bibliografia: M. Wodzi雟ki, Hebrajskie inskrypcje na 奸御ku XIII - XVIII wieku
Kliknij tu, by obejrze kr鏒ki film video z cmentarza w Miko這wie

macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie
foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski
macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie
foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski
macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie
foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski
macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie
foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski
macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie macewa na cmentarzu 篡dowskim w Miko這wie
foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski foto: K. Bielawski
Poszukujemy wszelkich informacji o 砰dach z Miko這wa i ich nekropoliach.
Czekamy te na relacje os鏏, kt鏎e pami皻aj te cmentarze z okresu przed II wojn 鈍iatow.
Teksty i zdj璚ia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl s chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materia堯w mo磧iwe wy陰cznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas