Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
STRZEGOM

Strzegom (niemiecka nazwa Striegau) - według najstarszych zachowanych informacji - był miejscem osadnictwa żydowskiego już w 1350 r. Początki bytności Żydów w tym mieście nie były dla nich łatwe. Na początku XV w. w antysemickim pogromie zginęło 73 Żydów. Zaś w roku 1454 oskarżono ich o zbezczeszczenie Najświętszego Sakramentu, w związku z czym zostali wypędzeni z miasta. Synagoga, wybudowana jeszcze w XIV w., została dziesięć lat po tych wydarzeniach - w 1455 r. - przemianowana na katolicki kościół pod wezwaniem św. Barbary (stan ten przetrwał do dnia dzisiejszego, budowla ta znajduje się przy ul. Kościelnej).

Żydzi ponownie zaczęli osiedlać się w Strzegomiu po 1812 r., gdy Fryderyk Wilhelma III wydał tzw. edykt emancypacyjny. W 1842 r. założyli oni gminę, która organizacyjnie podlegała jednostce w Świdnicy. Napływ Żydów do Strzegomia wiązał się również z rozwojem miasta (wydobycie granitu na dużą skalę, doprowadzenie linii kolejowej). W 1849 roku liczba członków społeczności żydowskiej wynosiła 29 osób, natomiast w 1880 r. już 140. Przejęcie władzy przez Hitlera w Niemczech było początkiem końca obecności Żydów w Strzegomiu. W 1936 r. władze niemieckie rozwiązały tutejszą gminę. Trzy lata później w mieście żyło jeszcze zaledwie 6 Żydów. W okresie drugiej wojny światowej istniał w Strzegomiu m. in. obóz pracy przymusowej dla Żydów; wszyscy jego więźniowie zostali w grudniu 1944 r. przewiezieni do obozu Bergen-Belsen.

Strzegom - cmentarz żydowski
foto: Hanna Krężlewska - Edu Arte

Założenie żydowskiego cmentarza datuje się na 1815 r. Wcześniej pochówki strzegomskich Żydów odbywały się w Świdnicy. Nekropolia zajmuje powierzchnię około 0,07 hektara w rogu zdewastowanego cmentarza ewangelickiego. Teren jest otoczony murem od strony ulicy i sąsiadującego domu, posiada także zamkniętą na kłódkę bramę. Na cmentarz można wejść od strony parku, gdzie ogrodzenie na pewnej długości jest zniszczone. W latach 90-tych miejsce to było kilkukrotnie sprzątane, jednak dziś nie widać śladu po tych zabiegach. Teren jest pokryty bujną roślinnością i śmieciami. Trudno pod tym wszystkim dostrzec, ile tak naprawdę zachowało z tego XIX-wiecznego cmentarza. Dojrzeć można kilka macew, w tym jedną dobrze zachowaną powojenną, a także pojedyncze podstawy nagrobków. Mimo opłakanego stanu cmentarza namawiam gorąco do jego odwiedzenia - póki pozostały na nim choć szczątki historii naszych żydowskich sąsiadów. A może pewnego dnia kogoś z nas spotka niespodzianka i zastanie to miejsce uporządkowane, co odsłoni być może większą liczbę zachowanych macew.

Nekropolia znajduje się przy ul. Św. Jadwigi. Od strony ulicy ciągnie się kamienny mur, będący częścią ogrodzenia cmentarza.

tekst: Małgorzata Frąckowiak
Kliknij tu by obejrzeć film video nagrany na tym cmentarzu

Strzegom - brama cmentarza żydowskiiego Strzegom - cmentarz żydowski Strzegom - cmentarz żydowski Strzegom - cmentarz żydowski
foto: Małgorzata Frąckowiak
foto: Małgorzata Frąckowiak
foto: Małgorzata Frąckowiak
foto: Małgorzata Frąckowiak
Strzegom - cmentarz żydowski
Strzegom - cmentarz żydowski
Strzegom - cmentarz żydowski
Strzegom - cmentarz żydowski
foto: Małgorzata Frąckowiak
foto: Małgorzata Frąckowiak
foto: Małgorzata Frąckowiak
foto: Małgorzata Frąckowiak
Strzegom - cmentarz żydowski
Strzegom - cmentarz żydowski
Strzegom - cmentarz żydowski
Strzegom - cmentarz żydowski
foto: Menashe Zugman
foto: Menashe Zugman foto: Menashe Zugman foto: Menashe Zugman
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach ze Strzegomia i ich nekropolii.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas